Trên thế giới cứ 3 giây lại có 1 người mắc sa sút trí tuệ. Có 60-80% người sa sút trí tuệ mắc bệnh Alzheimer - căn bệnh không thể chữa khỏi và là nguyên nhân thứ 6 dẫn đến tử vong. Căn bệnh này không chỉ gây gánh nặng về kinh tế mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của những người xung quanh.

Hiện nay, Việt Nam là một trong 10 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới, kéo theo những chuyển dịch về gánh nặng bệnh tật. Sa sút trí tuệ là một trong những bệnh điển hình nhất mà người cao tuổi ở Việt Nam thường mắc phải.

anhguisktt3

Người bệnh và người nhà tham gia CLB được làm test sàng lọc về nguy cơ SSTT

Sa sút trí tuệ là gì?

Sa sút trí tuệ là hội chứng lâm sàng bị gây ra bởi tổn thương não. Biểu hiện đặc trưng là suy giảm các lĩnh vực nhận thức như trí nhớ, chú ý, định hướng, ngôn ngữ, trí giác, suy luận, điều hành và khả năng thực hiện các nhiệm vụ liên tục. Bên cạnh đó, sa sút trí tuệ có thể bắt gặp ở nhiều bệnh khác nhau, đặc biệt phổ biến nhất là căn bệnh Alzheimer - bệnh này chiếm 60% đến 80% tổng số các bệnh nhân bị sa sút trí tuệ.

Triệu chứng của sa sút trí tuệ

Tại buổi sinh hoạt Câu lạc bộ rối loạn lo âu với chủ đề “Nguyên nhân, yếu tố nguy cơ và dấu hiệu nhận biết sa sút trí tuệ” do Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức chiều 29/9/2020, Ths. BS Bùi Văn San - Phòng Tâm thần người cao tuổi chia sẻ sa sút trí tuệ sẽ thường xuất hiện với các biểu hiện sau đây:

anhguisktt1

Ths. BS Bùi Văn San chia sẻ với bệnh nhân và người nhà về các biểu hiện của SSTT

  • Trí nhớ bị suy giảm, giai đoạn đầu thường là giảm trí nhớ ngắn hạn
  • Giảm khả năng nhận thức về thời gian, không gian
  • Giảm giao tiếp bằng lời và chữ viết, khó tìm từ khi nói, nói sai, viết sai
  • Không nhận ra được người thân, người quen, các đồ vật quen thuộc hoặc có thể nhận nhầm
  • Khó khăn trong việc ăn uống, vệ sinh cá nhân...
  • Ngại tiếp xúc với mọi người, thu mình khỏi công việc và xã hội
  • Có sự thay đổi về cảm xúc: lo âu, trầm cảm, lãnh đạm, nghi ngờ, sợ hãi....
  • Khả năng điều hành bị suy giảm: giảm khả năng tính toán, giảm sự sáng tạo, không có khả năng đưa ra quyết định để điều hành, lập kế hoạch.
  • Có sự biến đổi nhân cách, luôn tự coi mình là trung tâm, rất dễ kích động và bệnh sẽ nặng lên khi tiến triển như bị kích động lời nói, hành động, có các hành vi không phù hợp như đi lang thang.
  • Bên cạnh bị rối loạn về nhận thức, bệnh sa sút trí tuệ còn có triệu chứng rối loạn tâm lý - hành vi và giảm chức năng nặng nề tùy thuộc vào giai đoạn phát triển của bệnh

Nguyên nhân gây sa sút trí tuệ

Tại buổi sinh hoạt, BSCKII. Nguyễn Thị Phương Loan - Trưởng Phòng Tâm thần người cao tuổi cho biết: Sa sút trí tuệ gây nên gánh nặng lớn cho bản thân người bệnh cũng như người thân và xã hội. Các nguyên nhân chính gây ra sa sút trí tuệ gồm:

  • Do bệnh Alzheimer: Chiếm 60-80%
  • Do rối loạn thần kinh và chấn thương như chấn thương sọ não...
  • Do bệnh nhồi máu cơ tim, viêm não, xuất huyết não
  • Do sự rối loạn nội tiết như bị mắc đái tháo đường, suy giáp...
  • Do việc lạm dụng các chất kích thích, sử dụng thuốc không hợp lý

Cách phòng tránh sa sút trí tuệ

anhguisktt2

Các bệnh nhân và người nhà được tham gia trò chơi và nhận quà từ Ban tổ chức CLB

Để phòng ngừa sa sút trí tuệ, người cao tuổi cần thực hiện các khuyến cáo sau của bác sĩ:

  • Thường xuyên hoạt động trí não như đọc sách báo, tham gia các buổi sinh hoạt cộng đồng.
  • Người cao tuổi phải thường xuyên luyện tập thể dục đều đặn, nhẹ nhàng...
  • Giữ tinh thần luôn lạc quan, vui vẻ.
  • Tránh sử dụng các chất kích thích như rượu bia, ma túy
  • Khi sử dụng các thuốc bổ não, dưỡng não cần có sự chỉ định và tư vấn của các chuyên gia y tế
  • Thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ và cần được thăm khám sớm khi có các triệu chứng

Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi cần được phát hiện và điều trị càng sớm càng tốt. Chính vì vậy việc chăm sóc và điều trị cho người bệnh nên thực hiện sớm tại các cơ sở y tế uy tín.

Bài: M.T/Ảnh: T. Dương